Commissaris moet vergoeding voor werkzaamheden op bestuursniveau terugbetalen

Commissaris wordt veroordeeld tot terugbetaling van managementvergoeding ad EUR 563.750 wegens het ontbreken van een rechtsgrond. De door hem verrichte bestuurstaken moeten geacht worden te zijn verricht in zijn hoedanigheid van commissaris.

Kwestie

X is benoemd tot commissaris van vennootschap Y en tevens aangewezen als voorzitter van de raad van commissarissen. Vanwege het aftreden van de enig bestuurder van vennootschap Y werd in de algemene vergadering van aandeelhouders besloten dat de directievoering over vennootschap Y vooralsnog zou worden overgelaten aan de raad van commissarissen. Dit besluit vindt haar grondslag in de statuten van vennootschap Y, waarin staat dat “ingeval van belet of ontstentenis van alle leden van de directie de raad van commissarissen voorlopig met het bestuur belast is”. In dezelfde vergadering van aandeelhouders werd (i) het honorarium van de commissarissen verhoogd en (ii) een aangepast tarief voor de managementtaken vastgesteld.

In de jaren die volgen heeft X een bedrag van EUR 563.750 aan managementvergoeding en EUR 70.970 aan onkosten gedeclareerd bij vennootschap Y, welke bedragen door vennootschap Y zijn uitbetaald. In de onderhavige procedure stelt vennootschap Y dat deze bedragen onverschuldigd zijn betaald en vordert terugbetaling daarvan. Vennootschap Y was naar eigen zeggen niet bekend met de declaraties omdat deze niet bij de vennootschap, maar bij een administratiekantoor werden ingediend en X de betaling daarvan zelf verrichtte.

Verweer X: managementtaken daadwerkelijk uitgevoerd

X verdedigt zich door te stellen dat hij de gedeclareerde managementtaken daadwerkelijk heeft verricht en heeft verantwoord aan vennootschap Y. Bovendien zouden de later aangestelde bestuurders van vennootschap Y hem uitdrukkelijk hebben verzocht om zijn bestuurs-/managementtaken voort te zetten. Voor deze argumenten was het Gerechtshof Amsterdam – in tegenstelling tot de Rechtbank Amsterdam in eerste aanleg – echter niet gevoelig.

Oordeel Gerechtshof: terugbetalen vergoeding

Uitgangspunt is dat commissarissen slechts aanspraak kunnen maken op een door de algemene vergadering vastgestelde beloning, ongeacht de aard van de werkzaamheden. Dat volgt zowel uit de wet als uit de statuten van vennootschap Y. Verder geldt dat commissarissen, zoals ook uit de wet en de statuten valt af te leiden, voor zekere tijd daden van bestuur kunnen verrichten, maar zonder een daartoe strekkend benoemingsbesluit maken zij geen deel uit van het bestuur.

X was niet door de algemene vergadering van aandeelhouders benoemd tot bestuurder van vennootschap Y. X was op grond van de statuten slechts aangewezen als tijdelijk bestuurder nu sprake was van ontstentenis van alle leden van het bestuur van de vennootschap. De door X uitgevoerde en gedeclareerde bestuurstaken werden om die reden geacht te zijn uitgevoerd in zijn hoedanigheid van commissaris. Ook het besluit van de algemene vergadering tot verhoging van het honorarium werd geacht een vergoeding voor de bestuurs-/managementtaken te behelzen.

Voor wat betreft het uitdrukkelijk verzoek van de bestuurders van vennootschap Y om de bestuur-/managementtaken voort te zetten oordeelt het Gerechtshof Amsterdam dat door een dergelijk verzoek geen afzonderlijke overeenkomst van opdracht kan ontstaan, die deze managementvergoeding zou billijken. En voor zover het een voortzetting van de werkzaamheden zou betreffen, dan zou het een voortzetting zijn in zijn hoedanigheid van commissaris, aldus het Gerechtshof Amsterdam.

De managementvergoeding ad EUR 563.750 dient aldus als onverschuldigd te worden terugbetaald door X, omdat deze betalingen zijn verricht zonder rechtsgrond. Dat gold echter niet voor de onkostenvergoeding, nu volgens het Gerechtshof Amsterdam onvoldoende is gebleken dat er ongegrond en/of excessief is gedeclareerd.

Tot slot

Een commissaris die voor langere tijd bestuurswerkzaamheden gaat verrichten en daarvoor een additionele vergoeding wil ontvangen dient derhalve (tijdelijk) te worden benoemd als bestuurder en (tijdelijk) terug te treden als commissaris. De commissaris zou ook een schriftelijke overeenkomst van opdracht kunnen sluiten met de vennootschap waarin duidelijke afspraken worden gemaakt over de uit te voeren additionele werkzaamheden.

Vragen?

Neem voor vragen over dit onderwerp contact op met onze advocaat ondernemingsrecht Manon Dezentjé.