Mag ijs met 12% champagne ‘Champagner Sorbet’ worden genoemd?

Rond de feestdagen deed de hoogste Europese rechter uitspraak over het gebruik van de naam ‘Champagner Sorbet’ voor ijs. Aldi verkocht dit ijs met 12% champagne in haar supermarkten. Het Comité Interprofessionel du Vin de Champagne (CIVC) had verzocht om een verbod voor het gebruik van die naam. Het Hof van Justitie oordeelde kort samengevat dat ijs deze naam mag hebben als het ook echt naar champagne smaakt.

BOB – Beschermde oorsprongsbenaming

Champagne is een BOB. En dan niet in de zin van de bewust onbeschonken bestuurder (hoewel je die na het opentrekken van een fles wel nodig kunt hebben) maar een beschermde oorsprongsbenaming. Als de consument een dergelijke benaming ziet, dan weet hij dat het product uit een bepaald geografisch gebied afkomstig is en bepaalde bijzondere eigenschappen bezit. Er zijn in Europa meer dan 1.000 producten beschermd vanwege hun oorsprong, samenstelling of productiemethode. Andere BOB-voorbeelden zijn Parmaham uit de regio rond Parma, Fetakaas uit Griekenland en onze eigen aardappel de Opperdoezer Ronde.

Gebruik van de naam voor ijs

Volgens het CIVC, een vereniging van champagneproducenten, mag de naam champagne daarom alleen worden gebruikt voor de bekende wijn met bubbels en niet voor sorbetijs. Het Hof van Justitie is het daar niet mee eens. Als het product daadwerkelijk champagne als ingrediënt bevat, dan is het niet zonder meer verboden om die naam te voeren. Maar, vervolgt het Hof, er mag niet onrechtmatig worden geprofiteerd van de reputatie van een BOB. Daarom moet volgens het Hof worden getoetst of het levensmiddel een essentieel kenmerk heeft dat verband houdt met het ingrediënt. Dat kenmerk bestaat vaak in het aroma en de smaak die dat ingrediënt aan het levensmiddel geeft.

De zaak wordt nu terugverwezen naar de Duitse rechter, waar het CIVC de procedure tegen Aldi is gestart. Het Hof verleent de Duitse rechter een duidelijke instructie: “aan de hand van het aan hem overgelegde bewijsmateriaal nagaan of dat product een smaak heeft die hoofdzakelijk wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van champagne in dat product.”

Het is daarom te hopen dat de Duitse rechter nog een bak ijs in de vriezer heeft staan. Als het sorbetijs naar champagne smaakt, dan is het gebruik van de naam ‘Champagner Sorbet’ dus toegestaan. Als de smaak meer wordt bepaald door andere ingrediënten, dan heeft Aldi door het gebruik van deze benaming onrechtmatig geprofiteerd van de reputatie van champagne.

Percentage?

Maar hoe zit het dan met het percentage van 12%? Dat vindt het Hof van Justitie minder relevant. De vraag is of het levensmiddel een essentieel kenmerk heeft dat verband houdt met het ingrediënt (zoals de smaak). Daarbij vormt de hoeveelheid van dat ingrediënt een belangrijk, maar geen afdoende criterium.

Champagne shampoo mocht niet

Dit is niet de eerste procedure die het CIVC voerde. In 2010 oordeelde de Nederlandse rechter dat Unilever geen shampoo mocht verhandelen met de naam ‘Champagne shampoo’. Unilever had deze shampoo ter ere van het 70-jarige bestaan van Andrélon op de markt gebracht. In de reclame brachten personages uit eerdere Andrélonreclames met een glas champagne een toast uit op het shampoomerk, maar na afloop van de procedure zal het juist CIVC zijn geweest die het glas hief. De naam werd vervangen door ‘Feest shampoo’.

Het gebruik van champagne in productnamen is dus alleen onder bepaalde voorwaarden toegestaan. Voordat een product wordt gelanceerd, is het goed om nog even te checken of aan die voorwaarden wordt voldaan.